Makinalarda ve Tehlikeli Endüstriyel Alanlarda Emniyet için Algılama Çözümleri

Makine emniyeti günümüzün en önemli konularından biridir. EN/ISO 12100 ve EN/ISO 14119 standartlarına göre potansiyel olarak tehlikeli makinalar kilitlemeli ya da ara kilitlenme ile operatör güvenliğini sağlayacak şekilde tasarlanmalıdır.

Bu yüzden Telemecanique Sensors olarak makinalarda emniyet sağlayan şalter  ve sensörlerle makinaları daha az karmaşık hale getirmek öncelikli hedeflerimiz arasındadır. Emniyet algılama çözümleri Preventa seri adıyla yine Telemcanique Sensors markasıyla sunulmakta ve genel olarak ürün gamı içerisinde, emniyet nihayet şalterleri, kilitlemeli ve kilitlemesiz emniyet nihayet şalterleri, döner kol ve milli emniyet şalterleri, ipli ya da halatlı acil duruş emniyet nihayet şalterleri, kodlu manyetik şalterler ve ışık perdeleri bulunmaktadır.

Makinalarda ve tehlikeli endüstriyel alanlarda kullanılacak ürün uygulama bazında değerlendirilmelidir. Bunlardan birincisi tehlike teşkil eden durumunun ortadan kaldırılması ya da daha basitçe makinenin durdurulması için operatör tarafından acil müdahale durumu. Buradaki ürünler özellikle acil durdurma butonları ve halatlı acil durdurma şalterleri. İkinci uygulama türü; koruyucu kapakların kontrolü ve operatörün girişini kontrol etmek için kapı kontrol uygulamaları. Buradaki ürünler uygulama bazında değişiklik göstermektedir. Emniyet nihayet şalterleri, kodlu manyetik şalterler, kilitlemeli/kilitlemesiz ve selenoid kilitlemeli dilli emniyet şalterleri, milli ve kollu döner emniyet şalterler bu tip uygulamalarda yoğun olarak kullanılan ürünler. Bir diğer uygulama da tehlikeli açık alanlarda operatörün kendisinin ya da parmak-el gibi bir uzvunun tehlikeli bölgeye ulaşma riskinin olduğu yerlerde izinsiz erişimde makineyi durdurma uygulaması. Burada da son yıllarda kullanımı artan ışık perdeleri-bariyerleri ve bazı özel uygulamalarda alan tarayıcı ve güvenlik kamerası tercih edilmektedir.

Bu konuda karşılaşılan en büyük problemler ise bilgi eksikliğinden dolayı kaynaklanan yanlış ürün seçimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Örneklemek gerekir ise; bir nihayet şalteri sadece açık kapalı bilgisi vermekte ama bunun emniyet amaçlı kullanması için arkasında ciddi bir altyapı ve deneyim gerekmektedir. En basitinden ürünün uzun süreli çalışma koşullarında emniyeti sağladığından emin olunması gereklidir. Maliyeti düşürmek için kullananılan yanlış ürünler uygulama bazında riski azaltıyor olabilir ama standartlara göre tam bir emniyet sağlanmamış oluyor. Güncel standartlarla (EN ISO 13849-1 ve EN IEC 62061) beraber sadece uygun standarta göre onaylı ürün alıp emniyet fonksiyonun oluşturulmasına ek olarak ürünlerin kullanıma göre uzun bir süre emniyet seviyesini düşürmeyeceği, tehlikeli ve güvenli hataların belirli aralıkta olması, ortak sebeplerden dolayı oluşan hataların engellenmesi gibi durumlarda mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.

Makinalarda emniyet için şalter ve sensör çözümleri nelerdir?

Elektromanyetik (solenoid) kilitlemeli emniyet nihayet şalteri:

Solenoidin kilitlemesi ile istenen bölgenin tamamen tehlikesiz olduğunun kontrol edilmesi ve bu durumda girişe müsaade etmesi için kullanılan emniyet nihayet şalterleri. Metal ve plastik olarak, döndürülebilir kafa yapısı, 3 güvenlik ve 3 selenoid kontağı olmak üzere 6 kontağa kadar çıkış (tamamı pozitif açma özelliğinde), zorlama kuvveti artırılmış, titreşimin etkisini azaltmak için elektriksel bağlantıda sıkıştırmalı klemens yapısı, farklı kablo giriş alternatifleri, buton ve anahtarlı buton opsiyonları, 24V-120V-230V AC solenoid gerilimleri, durum izleme için ürün üzerinde LED gösterge başlıca özellikleridir.

İpli ya da halatlı acil durdurma emniyet şalteri:

200 m’ye kadar kadar halat uzunluğuyla dış ortamlar için tasarlanan ürünler ile birlikte özellikle iç ortamlarda makina üzerinde kullanım için daha kompakt bir ürün ihtiyacını karşılamak için daha kısa mesafe halat uzunluğuna sahip ürünler bulunmaktadır. Maksimum seviye de güvenlik için IEC60947-5-5 standardına uyumlu NiSD sertifikasına sahip olması önemlidir. Dört farklı konumda kullanılabilir kafa, gerginlik ve reset konum göstergesi, IP67 koruma, kompakt yapısı ürünün başlıca özellikleridir.

Işık Perdeleri-Bariyerleri: Parmak, el ve vücut koruma olarak, Kategori 2 (SIL2) ve 4 (SIL3) koruma sağlayan, kısa mesafe ve uzun mesafe seçenekleri, harici cihaz izleme ve otomatik başlatma özelliklerine sahiptir. Işık Perdesi seçimi için dikkat edilmesi gereken özellikler aşağıda tanımlanmıştır;

Çözünürlük: Mutlak kesinlik ile algılanabilecek en küçük çapdır.

Koruma Yüksekliği: En az çözünürlüğe eşit ölçüye sahip cismin mutlak kesinlik ile algılanabildiği bölge veya yükseklik

Tip 2 & Tip 4 farkları: IEC 61496-1 tanımlamasına göre; Tip 2 Işık perdeleri iç devrelerini periyodik olarak test eder, iki test arasında hata oluşur ise bir sonraki testte ortaya çıkacaktır. Risk değerlendirmesinde operatörlerin yaralanma riski düşük olduğu uygulamalarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Tip4 Işık Perdeleri; kendinden izleme gerektirmeyen otomatik izleme sistemine sahiptir. Bu yapı belirli bir arızanın yanıt süresi içerisinde tespit edilmesini sağlar. Tip 4 Işık Perdeleri Tip 2 e göre daha kısa yanıt süresine sahiptir.

Yanıt süresi: Toplam yanıt süresi aşağıda ki formül kullanılarak hesaplanır:

T = t1 + t2

t1: algılama ile çıkışın değişmesi toplam geçen süre

t2: makinanın durma süresi

Işık perdelerinde nominal algılama mesafesi kablolamaya göre değişiklik gösterebilir. Harici olarak kullanılan aynaların yansıtma özelliğinden dolayı ek Işık perdesi kullanmadan korunacak alanın geniştirilmesi sağlanır.

Harici aygıt izleme (EDM) özelliği önemli bir güvenlik fonksiyonudur. Kontaktör veya röle gibi harici cihazların ışık perdesine doğru tepki verdiğini kontrol etmek ya da durdurma komutunun cihaza ulaşmasını engelleyebilecek iki harici cihaz arasındaki tutarsızlığı tespit etmek için kullanılır. EDM harici kontaktörleri kontrol eder. Bunu yapmak için seri bağlanmış harici kontaktörlerin NK kontakları izlenir.

Tek başına kullanım ya da güvenlik izleme modülleri ile bağlantı şemalarına ulaşmak için hazırladığımız dokümanı kullanabilirsiniz.

Kodlu Manyetik Şalter: Kapı Emniyet şalteri ya da manyetik kapı emniyet şalteri  olarak da bilinen bu ürün serisi düşük ataletli makinalarda kullanılır. Özellikle kapı ya da kapak ile donatılmış makinalar için tasarlanan kodlu manyetik şalterler, modele bağlı olarak şalter ve mıknatıs arası 5 ya da  8 mm mesafe ile NK,NA kontakları değiştirtir. Dolayısıyla mesafe arttığında kontak değişerek makinanın durdurulması ile operatör güvenliği sağlanmış olur. REED kontak tipi ile beraber “kapı kapalı” LED indikatöre sahiptirler. Kodlu manyetik sistemlerde ise 2 transistör çıkış bulunmaktadır ve 32 adete kadar zincir bağlantı yapılmasına olanak sağlamaktadır.

Temassız RFID Emniyet Sensörü: tasarımı sayesinde yetkisiz erişimi ortadan kaldırmakla beraber tek ürün ile istenen emniyet fonksiyonlarının çoğu sağlanmış olur. Transmitter ve etiket RF ID ile eşleştirilmiş olduğu için kullanıma hazırdır ve eşsiz üst düzey emniyet seviyesinde kodlanmıştır, böylelikle bypass ve yetkisiz erişimlerin önüne geçilmiş olur. Kontaktöre direk bağlantı ile tek başına bağlanabildiği gibi emniyet izleme cihazına bağlanabilen modelleri ile her noktaya ayrı bağlantı sağlanabilir.

Ücretsiz makine güvenlik yazılım aracı

SISTEMA, EN ISO 13849-1 uygulaması için yazılım aracıdır. SISTEMA, Makine Uygulamalarının Değerlendirilmesi için Güvenlik Entegrasyon Yazılımı anlamına gelir. Kullanımı, standardın uygulanmasını büyük ölçüde kolaylaştırır. Almanya'da BGIA tarafından geliştirilmiştir ve kullanımı ücretsizdir. Çeşitli tiplerde işlevsel güvenlik verilerinin girilmesini gerektirir ve üreticinin SISTEMA veri kitaplığını kullanırken otomatik olarak yapılır. Ayrıca belge paketinin oluşturulmasına da yardımcı olur.

Yazılıma ulaşmak için tıklayın